Ten artykuł nie jest typowym poradnikiem dotyczącym wyboru butów w góry. Nie będę w nim omawiał wszystkich aspektów dotyczących zakupu. Skupię się natomiast na wzbudzającej wiele kontrowersji kwestii doboru wysokości cholewki pod kątem poszczególnych działań i aktywności górskich. A więc niskie czy wysokie? Jakie buty w góry?

Niskie czy wysokie buty w góry?

Niskie-czy-wysokie-Jakie-buty-w-góry

W środowisku górskim utarło się przekonanie, że buty w góry muszą być wysokie. Najlepiej, aby sięgały za kostkę, bo wówczas będą chronić przed jej skręceniem. Czy faktycznie tak jest? Jeżeli zaczniemy szukać opinii przeglądając różnego rodzaju poradniki to zauważymy, że zdania są mocno podzielone. Niektórzy twierdzą, że wysoki but chroni przed skręceniem, a inni, że bardziej przed ewentualnymi uderzeniami z zewnątrz. Osobiście bardziej skłaniam się ku opinii tej drugiej grupy. Dlaczego?

Nie raz widziałem na szlaku osobę w wysokich butach, która siedziała na kamieniu i trzymała się za kostkę. Wysokie buty trekkingowe nie są wykonane z twardej skorupy, która sztywno trzymałaby staw skokowy. Cholewka w tego typu obuwiu jest zdecydowanie bardziej miękka, więc w razie utraty równowagi raczej nie będzie w stanie utrzymać naszego stawu skokowego. Jeżeli idąc po szlaku źle postawimy stopę i mówiąc kolokwialnie noga „poleci” nam na bok to bardzo prawdopodobne, że i tak dojdzie do skręcenia. Bez znaczenia czy mamy wysokie czy niskie buty w góry.

Nie wysokość, a stabilność

Według mnie od wysokości cholewki ważniejsza jest stabilność buta. A czy niskie buty mogą być stabilne? Tak, mogą. Wystarczy spojrzeć na biegaczy górskich, którzy pokonują dziesiątki kilometrów po nierównym terenie, przez cały czas używając niskich butów biegowych. Oczywiście zdaję sobie sprawę, że wiele osób się ze mną nie zgodzi, ale taka jest moja opinia wynikająca z dość obszernego doświadczenia.

Zobacz także:

Powyższe słowa nie oznaczają, że uważam, iż buty niskie są lepsze od wysokich. Sądzę natomiast, że decyzję co do wysokości cholewki, powinniśmy podejmować opierając ją na różnych cechach obuwia. Nie warto decydować wyłącznie na podstawie przeświadczenia, że w bucie wysokim trudniej o skręcenie kostki, bo to teza, która już się nie sprawdza. Ważniejszą rolę grają inne cechy, które odróżniają modele niskie od wysokich np.:

Buty wysokie Buty niskie
cięższelżejsze
chronią kostkę przed uderzeniami z zewnątrzz reguły wygodniejsze
lepiej zabezpieczają przed wodą, błotem itp.bardziej przewiewne
uniwersalnelepiej dopasowane do wybranych
aktywności

Do jakiej aktywności?

Wybierając buty w góry w pierwszej kolejności powinieneś określić w jakich warunkach obuwie to będzie przez Ciebie używane. Prawda jest taka, że zarówno buty wysokie, jak i niskie mogą być dobrym wyborem. Wszystko zależy od Twoich indywidualnych potrzeb. W pierwszej kolejności określ zatem do jakiej aktywności potrzebujesz obuwia.

Najbardziej uniwersalne

W okresie letnim preferuję buty niskie, bo z reguły są lżejsze i wygodniejsze. Moje pierwsze buty w góry były natomiast wysokie. Swoją górską przygodę zaczynałem od obuwia Aku, a konkretnie modelu Trekker Lite II GTX. Jest to typowy trzysezonowy but trekkingowy wykonany ze skóry. Wyposażono go w wysoką cholewkę i membranę Gore-Tex. Tego typu obuwie trekkingowe cechuje przede wszystkim uniwersalność, więc jest to dobry wybór na początek. Możemy ich używać w wielu różnych sytuacjach, choć nie w każdej będą się sprawdzać tak samo dobrze. Z moich Aku Trekker korzystałem nieprzerwanie przez prawie 3 lata.

Buty-w-góry-trekkingowe-Trekker-Lite-III-GTX
Buty w góry trekkingowe Trekker Lite III GTX (następca modelu II)
Cena około 600 zł

Używałem ich na prawie każdym wypadzie w góry. Były to zarówno błotniste szlaki Beskidów, jak i tatrzańskie granie. Ubierałem je nawet zimą, bo podeszwa była na tyle sztywna, że mogłem do niej przypiąć raki koszykowe. Raki co prawda nie leżały zbyt dobrze, ale było to dopasowanie wystarczające do mało intensywnych aktywności zimowych. Latem bywało mi w nich gorąco ze względu na wysoką cholewkę i membranę Gore-Tex, a zimą musiałem pamiętać o poprawianiu raków, które co pewien czas się luzowały. Pomimo jednak kilku wad, Aku Trekker Lite II GTX mogłem zabrać na praktycznie każdy trekking w polskie góry, co było ich największą zaletą.

Jeśli więc szukasz butów maksymalnie uniwersalnych wybierz model z cholewką za kostkę i z membraną, abyś nie musiał przejmować się przemoczeniem butów. Zwróć uwagę, aby podeszwa była stosunkowo sztywna. Takie buty nie będą najlepszym wyborem w każdej sytuacji, ale sprawdzą się na zdecydowanej większości trekkingów. Zapewne zdarzy się Ci na nie narzekać, ale będziesz z nich mógł korzystać w większości sytuacji. Ich dodatkową zaletą jest także to, że pozwolą Ci zorientować się jaki rodzaj aktywności górskiej odpowiada Ci najbardziej.

Lato w Tatrach i na innych skalistych szlakach

Tatry to cudowne góry. Zakochało się w nich już mnóstwo osób. Ja również je uwielbiam. Zwłaszcza Tatry Wysokie, które oprócz pięknych widoków oferują także sporą dawkę emocji. Niektóre szlaki w Tatrach Wysokich wymagają prostej wspinaczki. Są to miejsca, które można pokonać w uniwersalnych butach trekkingowych, ale znacznie wygodniejszym rozwiązaniem są podejściowki, czyli lekkie buty o niskiej konstrukcji. Wyposażono je w wytrzymałą cholewkę i stosunkowo sztywną podeszwę. Nie są najwygodniejsze, ale pozwalają pewnie przemieszczać się po skalistych szlakach.

Buty-w-góry-podejściowe-Scarpa-Zen-Pro
Buty w góry podejściowe Scarpa Zen Pro
Cena około 500 zł

Buty podejściowe często mają strefę „climbing zone” w przedniej części podeszwy, która zapewnia przyczepność na skale i pozwala pokonywać łatwe wspinaczkowo miejsca. To dobry wybór nie tylko w Tatry Wysokie, ale także inne słynące ze skalistych szlaków pasma np. Dolomity czy Alpy Julijskie. Większość butów podejściowych oferowana jest w dwóch wersjach: z membraną lub bez niej. Buty z membraną będą nieprzemakalne, ale za to znacznie gorzej oddychają. Osobiście wolę podejściówki bez membrany. Prawda jest taka, że i tak rzadko będziemy się wspinać w deszczu lub po deszczu, bo wówczas skała jest śliska, a to znacznie utrudnia pokonywanie szlaków o większym stopniu trudności.

Biegi górskie i speed hiking

W przypadku tych aktywności najlepszym wyborem są niskie i lekkie buty do biegów terenowych, czyli tzw. trailu. Polecam wybrać buty wykonane z lekkich materiałów syntetycznych, bo tego typu tkaniny są przewiewne i pozwalają stopie swobodnie oddychać. To ważna zaleta, bo biegi to aktywność bardzo intensywna. Ważną cechą jest także wysoka amortyzacja, stabilność konstrukcji oraz solidny i przyczepny bieżnik. W tej kategorii polecam buty biegowe marki Hoka One One, które spełniają wszystkie wymienione wyżej wymagania. A do tego są bardzo bardzo bardzo wygodne. Tak jak w przypadku butów w Tatry i na inne skaliste szlaki, raczej odradzam kupno butów biegowych z membraną. Chyba, że masz zamiar używać obuwia głównie w okresie jesienno-zimowym. W innym wypadku, moim zdaniem lepszym wyborem są buty bez membrany, bo takie modele zdecydowanie efektywniej oddychają.

Zobacz także:

Długie wędrówki na lekko

Pokonywanie znacznych odległości w stosunkowo krótkim czasie wymaga obuwia wygodnego i lekkiego. Możemy wybrać się na taki szlak w wysokich butach trekkingowych, ale nie jest to najlepszy wybór. Tego rodzaju obuwie jest dość ciężkie i średnio oddycha. Na dłuższe trekkingi na lekko lub maratony piesze preferuję buty biegowe albo lekkie i niskie buty trekkingowe. W tym wypadku raczej z membraną, bo pokonując znaczne dystanse istnieje spore ryzyko, że trafimy na mokry teren. A wędrówka w przemoczonych butach to prosta droga do ran na stopach. Ciekawym rozwiązaniem na opisane warunki jest niskie obuwie z wbudowanym stuptutem np. Salomon OUTpath PRO GTX.

Zobacz także:

Na zróżnicowany teren z ciężkim plecakiem

Wybierając się na dłuższy wypad z ciężkim plecakiem np. wielodniowy trekking z noclegiem w namiocie, warto postawić na uniwersalność. Ciężki plecak zmniejsza tempo i jednocześnie zwiększa wymagania co do solidności obuwia. Nigdy nie wiadomo na jaki teren trafimy, a przed nami długa droga. Dobrym wyborem w takich warunkach będą buty trekkingowe za kostkę, czyli obuwie które już opisywałem przy okazji fragmentu o wyborze maksymalnie uniwersalnym. Wysoka cholewka pozwoli ubrać stuptuty, jeśli trafimy w bardzo mokry lub zaśnieżony teren. W razie potrzeby będziemy także mogli założyć raczki lub raki. W takich warunkach sprawdzi się np. wspomniany już wcześniej but Aku Trekker Lite II GTX. Właśnie z tego modelu korzystał Bartosz Malinowski podczas przejścia liczącego 700 km drugiego etapu Wielkiego Szlaku Himalajskiego.

Buty w góry na zimę

Wybór butów na zimę to temat, któremu można poświęcić odrębny poradnik. W dużym skrócie napiszę więc tylko, że zimą najlepiej sprawdzają się buty wysokie. Założymy do nich stuptuty, dzięki którym śnieg nie naleci nam do butów od góry. Obuwie oczywiście musi także mieć membranę, aby nie przemokło od śniegu. Na pierwsze górskie zimowe wypady o niewielkim stopniu trudności możesz zabrać zwykłe wysokie buty trekkingowe. Jeśli Ci się spodoba i złapiesz bakcyla to zapewne dość szybko dojdziesz do wniosku, że trzeba zainwestować w typowe zimowe buty wysokogórskie. Takie modele cechuje sztywna konstrukcja oraz możliwość założenia raków półautomatycznych lub automatycznych.

Zobacz także:

Wybór właściwych butów górskich nie należy do łatwych. Zakup dodatkowo utrudnia ogromna liczba producentów oferujących swoje produkty na naszym rynku. Mając za sobą już sporo tego typu decyzji mogę powiedzieć, że najważniejsze to określić do czego potrzebujemy butów. Potem powinno być już z górki. Pozdrawiam 🙂

Komentarze


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.