Do niedawna kije w górach kojarzone były tylko z narciarzami i mocno zagubionymi chodziarzami uprawiającymi nordic walking. Z biegiem czasu sytuacja uległa bardzo dużym zmianom. Obecnie kije w wersji trekkingowej są nieodłącznym elementem krajobrazu górskich szlaków. Czy faktycznie warto z nich korzystać? A jeśli tak, to jakie kije trekkingowe wybrać? I jak dobrać odpowiedni rozmiar? W tym tekście postaram się odpowiedzieć na każde z tych pytań. 

Czy warto korzystać z kijów trekkingowych w górach?

Zdania bywają podzielone, choć znaczna ilości turystów używających kijów na szlakach sugeruje, że większość z nas jest na tak. Stanowisko w tej sprawie wydała m.in. Komisja Medyczna Federacji Związków Alpinistycznych, wskazując główne wady i zalety wykorzystywania kijów trekkingowych w górach [1].

Jak dobrać rozmiar kijów trekkingowych

Za zalety wędrowania z kijami trekkingowymi należy wskazać przede wszystkim znaczne odciążenie stawów kolanowych i kręgosłupa. W trakcie godziny marszu, kije są w stanie zamortyzować nawet kilka ton. Dzięki temu, ich używanie znacznie zwiększa komfort wędrówki, zwłaszcza podczas marszu z ciężkim plecakiem.

Z kolei wady to m.in. pogorszenie poczucia równowagi. Kije pomagają w jej zachowaniu, ale korzystając z nich intensywnie istnieje ryzyko, że upośledzimy własną do tego zdolność. Może być to problematyczne, podczas przechodzenia przez wąskie miejsca, gdzie wsparcie się kijkami nie będzie możliwe. Częste korzystanie z kijów trekkingowych osłabia także fizjologiczne mechanizmy ochronne, odgrywające istotną role w procesie regeneracji chrząstki stawowej. Kije wymagają ponadto znacznej aktywności mięśni kończyn górnych, co może powodować wzrost części pracy serca.

Lektura stanowiska pozwala dojść do wniosku, że warto korzystać z kijów trekkingowych, ale z umiarem i najlepiej w określonych sytuacjach. Osoby zdrowe maszerujące z niewielkim obciążeniem, powinny zamiast kijów wykorzystywać raczej chód sprężysty odciążający stawy. Kijów trekkingowych śmiało mogą natomiast używać osoby które:
– miewają problemy ze stawami lub kręgosłupem,
– mają nadwagę albo są w podeszłym wieku,
– nosią ciężki plecak.

Jeśli więc nie macie problemów z nadwagą, stawami, ani kręgosłupem, kije trekkingowe wykorzystujcie raczej w sytuacjach, gdy na Waszych plecach spoczywać będzie ciężki plecak.

Jakie kije trekkingowe wybrać?

Najpierw należy odpowiedzieć na pytania czy często będziecie korzystać z kijów i czy będą to bardzo wymagające aktywności?

Waga i wytrzymałość

Jeśli padła odpowiedź twierdząca, zdecydowanie warto rozważyć zakup kijów lekkich, ale wytrzymałych. Najlepiej wymagania te spełniają kije wykonane z włókien węglowych, czyli carbonu. Niestety są także najdroższe. Tańsze, acz cięższe będą kije wykonane z aluminium. Różnica w wadze wynosi około 20%. Przykładowo para kijów Black Diamond Z-Pole Distance FLZ w wersji z aluminium waży ~446 g, a w wariancie z włókna węglowego ~364 g.

Jakie kije trekkingowe wybrać. Black Diamond Distance FLZ kijek z carbonu

Black Diamond Distance FLZ w wersji z włókna węglowego (po lewej) i w wersji z aluminium (po prawej).

System składania

Kolejną kwestią, którą musimy poruszyć odpowiadając sobie na pytanie jakie kije trekkingowe wybrać jest rodzaj blokowania i regulacji długości. Kiedyś popularne były kije z systemem wewnętrznym działającym na zasadzie skręcania. Rozwiązanie to sprawiało jednak wiele kłopotów. Zwłaszcza zimą, mechanizm często nie działał poprawnie. W efekcie złożenie kijków po kilku godzinach działań w górach bywało zadaniem kłopotliwym i niezwykle ciężkim w realizacji.

Dużo lepiej sprawdza się mechanizm z zewnętrzną dźwignią. Cechuje go łatwość obsługi i wysoka niezawodność. Aktualnie jest to jeden z głównych systemów blokujących wykorzystywanych w kijach trekkingowych. Stosuje go wielu producentów np. Komperdell w modelu Hikemaster Powerlock.

Jakie kije trekkingowe. Komperdell Hikemaster Powerlock z blokadą zewnętrzną

Komperdell Hikemaster Powerlock z blokadą zewnętrzną

Stosunkowo nowe są systemy blokujące z linką, których rozkładanie i składanie odbywa się w taki sposób, jak w sondzie lawinowej. Kije rozkładane na tej zasadzie są z reguły lżejsze i bardzo krótkie po złożeniu. Dzięki temu mają wielu fanów wśród osób uprawiających biegi górskie. Wybierając je należy natomiast brać pod uwagę ograniczone możliwości regulacji długości. Kije z tym mechanizmem czasami mają tylko jedną długość po rozłożeniu. To z kolei może powodować problemy w dokładnym dopasowaniu ich rozmiaru do naszego wzrostu. Niedogodności mogą się pojawić podczas stromych zejść i podejść oraz w razie potrzeby skrócenia jednego z kijów, co bywa przydatne jeśli duża część naszej trasy prowadzi trawersem zbocza. Wybierając więc modele wyposażone w system blokowania z linką, koniecznie zwróćcie uwagę, aby były to wersje oferujące chociaż niewielkie możliwości regulacji. Przykładem może być model Z-Pole Distance FLZ produkcji Black Diamond pozwalający na regulację w zakresie 95-110 cm, 105-125 cm lub 120-140 cm (w zależności od wybranego rozmiaru).

Jakie wybrać kije trekkingowe. System składania z linką. Na zdjęciu kijek Z-Pole produkcji Black Diamond

System składania z linką. Na zdjęciu kijek Z-Pole produkcji Black Diamond

W zupełnie nowy system regulacji długości, swoje kije wyposażyła marka Komperdell. Model Stiletto Expedition rozkładany jest poprzez zwolnienie blokady znajdującej się w rączce. Zakres regulacji wynosi 105-130 cm lub 115-140 cm. Jeśli chcemy aby kije były jeszcze krótsze np. gdy z nich nie korzystamy, można rozłączyć dolny segment i dzięki temu uzyskać długość 62 cm. Niestety nie miałem okazji korzystać jeszcze z tych kijów, więc nie wiem jak system działa w praktyce i czy wart jest zakupu.

Jakie wybrać kije trekkingowe. Komperdell Stiletto Expedition z regulacją długości w rączce

Komperdell Stiletto Expedition z regulacją długości w rączce

Końcówka

W górach najlepiej sprawdza się końcówka z węglika spiekanego, czyli widia. Materiał cechuje duża wytrzymałość na ścieranie i stabilność w kontakcie z podłożem. Jeśli macie zamiar chodzić po różnego rodzaju trasach, w tym prowadzących drogami asfaltowymi, warto rozważyć zakup modelu z wymiennymi końcówkami. Zamiana węglika na końcówkę gumową, pozwoli oszczędzać widię i sprawi, że kijki nie będą hałasować w kontakcie z podłożem. Podobny efekt można uzyskać korzystając z osłonek, choć nie do każdego modelu kija można je dokupić. 

Jakie wybrać kije trekkingowe. Wymienna końcówka z grotem widiowym

Wymienna końcówka z grotem widiowym

Nad końcówką znajduje się dodatkowo talerzyk, który zapobiega wbiciu kijka głęboko w miękkie podłoże lub zaklinowaniu go w szczelinie skalnej. Jeżeli planujcie wędrówki także zimą, koniecznie zwróćcie uwagę, czy do kijków dołączono dodatkowy szeroki komplet talerzyków lub czy producent oferuje możliwość dokupienia takowego oddzielnie. Jest to istotne, bo zwykłe talerzyki mają znacznie mniejszą średnicę od wersji zimowej i będą głębiej wbijać się w śnieg, czego generalnie chcemy unikać.

Jakie wybrać kije trekkingowe. Szeroki talerzyk śniegowy

Szeroki talerzyk śniegowy

Rączka

Decydując jakie kije trekkingowe będą dla nas najlepsze, należy także zwrócić uwagę na rączkę. Im dłuższe planujemy trekkingi, tym ważniejsza staje się rączka z dobrej jakości materiałów i o ergonomicznym profilu. Możemy się spotkać z rączkami wykonanymi z tworzyw sztucznych, gumy, pianki syntetycznej i korka. Osobiście nie przepadam za rączkami z tworzywa, bo z reguły są nieprzyjemne w dotyku. Lubię natomiast te wykonane z pianki. Dobrze pochłaniają wilgoć i przyczyniają się do zmniejszenia wagi całego kijka. Przyjemne w dotyku są także rączki z korka, ale miewają tendencję do kruszenia się.

Jakie kije trekkingowe. Rączka z korka lub pianki

W droższych modelach producenci często wykonują rączki z pianki (po lewej) lub z korka (po prawej)

Nieodłącznym elementem rączki jest pasek. Zimą, gdy poruszamy się po terenie zagrożonym lawinami, zawsze powinien być zdjęty z dłoni. Będzie natomiast bardzo przydatny latem. Utrzyma kije przy rękach, gdy chwilowo nie będziemy z nich korzystać i pozwoli włożyć mniej wysiłku w solidny chwyt. Powinien być wykonany z miękkiego materiału, który nie obciera skóry. Rączki z pianki i paski chroniące przed otarciami, często można spotkać w kijach Black Diamond np. w modelu Trail Pro.

Kije dla dzieci

Jeżeli wędrujecie z dzieckiem, zapewne zastanawialiście się kiedyś jakie kije trekkingowe będą dla niego odpowiednie. Czy mogą to być zwykłe kijki, jak dla osoby dorosłej? Z reguły tak, bo znaczna część kijów np. z zewnętrzną blokadą ma bardzo szerokie możliwości regulacji. Kluczowy jest więc zakup modelu, którego zakres regulacji będzie odpowiedni do wzrostu naszej pociechy. Możemy także zdecydować się na kije dedykowane najmłodszym. Wówczas otrzymamy model z rączką profilowaną specjalnie pod mniejsze dziecięce dłonie. Przykładowym modelem kija trekkingowego dla dziecka jest Black Diamond First Strike.

Jakie wybrać kije trekkingowe. Przykładowym kijem trekkingowym dla dziecka jest model First Strike od Black Diamond

Stworzony specjalnie dla dzieci kij trekkingowy First Strike od Black Diamond

Jak dobrać rozmiar kijów trekkingowych?

Skoro już wiemy jakie kije trekkingowe wybrać, warto przejść do kwestii doboru rozmiaru. Długość kijów trekkingowych powinna być odpowiednia do naszego wzrostu. Właściwy rozmiar pozwoli ustawić kij w taki sposób, aby chwytając za rączkę, ręka była zgięta w łokciu pod kątem 90°. Tak rozłożony kij pozwoli na stabilne i komfortowe wędrowanie po górskich szlakach.

Charakter gór powoduje, że zachowanie kąta 90° może w ciągu dnia wymagać korekty ułożenia dłoni lub długości kijów. W momencie krótkiego podejścia (lub zejścia) z reguły powinno wystarczyć przesunięcie ręki w dół (albo w górę). Pomogą w tym wydłużane rączki dostępne w niektórych modelach. Jeśli natomiast czeka nas dłuższe podejście (lub zejście), warto dokonać szybkiej zmiany długość kijów skracając je (lub wydłużając) o około 5-10 cm.

Jedynie w warunkach bardzo niskich temperatur lub dużej wysokości, należy zmniejszyć długość kijków w taki sposób, aby kąt zgiętej w łokciu ręki wynosił około 110-120°. Dzięki temu zadbamy o lepsze ukrwienie kończyn górnych, co zmniejszy ryzyko wystąpienia odmrożeń.

Jeśli kupujecie kije w sklepie internetowym, tym samym nie mając możliwości sprawdzenia na żywo czy wykonano je w odpowiednim dla Was rozmiarze, do wstępnej selekcji modeli możecie posłużyć się tabelką zamieszczoną na końcu artykułu. A jeszcze lepiej, jeżeli wykorzystacie do tego tabelę znajdującą się w opisie produktu, choć nie zawsze takowa jest dostępna.

Gdy już otrzymacie kije, koniecznie sprawdźcie czy po rozłożeniu jesteście w stanie ustawić je w optymalny, czyli wyżej opisany sposób. Jeśli nie, nowy nabytek możecie bez problemu wymienić lub nawet zwrócić. Każdy sklep internetowy ma obowiązek przyjąć zwrot nieużywanego produktu. Termin na zwrot wynosi 14 dni. 

Optymalna długość kijów trekkingowych w stosunku do wzrostu

Wzrost Długość kijów
< 140 cm 100 cm
150 – 153 cm 105 cm
154 – 160 cm 110 cm
161 – 167 cm 115 cm
168 – 175 cm 120 cm
176 – 182 cm 125 cm
183 – 189 cm 130 cm
190 – 196 cm 135 cm
> 197 cm 140 cm

Polecam

Mam nadzieję, że już wiecie jakie kije trekkingowe wybrać. Po cichu liczę także, że w wyborze (choć trochę) pomógł Wam ten artykuł. Jeśli szukacie innego sprzętu, na koniec pozostaje mi polecić Wam pozostałe dostępne na Górsko poradniki i testy np.:

  1. Jakie wybrać spodnie trekkingowe w góry?
  2. Co powinna zawierać apteczka w góry?
  3. Jak wybrać plecak turystyczny w góry?
  4. Test skarpet Smartwool PHD Outdoor Medium Crew
  5. Test i opinia o izolowanej butelce turystycznej Klean Kanteen
  6. Jak czyścić i impregnować buty górskie?

Przypisy:

[1] Stanowisko Komisji Medycznej Federacji Związków Alpinistycznych cz. 11 pza.org.pl/download/1896362.pdf (dostęp 30.04.2018r.)

Komentarze